Afyonkarahisar İhracatta Neden Geri Kaldı? 1 Milyar Dolarlık Hedef Tutmadı

Türkiye’nin önemli mermer, gıda ve termal turizm merkezlerinden biri olan Afyonkarahisar, dış ticaret rakamlarıyla ekonomi kulislerinde tartışma yaratmaya devam ediyor. 2009 yılında yaklaşık 200 milyon dolar seviyesinde bulunan kentin ihracatı, yıllar içinde yaşanan dalgalanmalar ve sektörel gelişmelerle birlikte 2025 yılında 427,7 milyon dolara ulaştı. Ancak bu nominal artış, geçmişte konulan büyük hedeflerin ve çevre illerde yaşanan ekonomik ivmenin gerisinde kalındığı gerçeğini değiştirmiyor.

1 Milyar Dolarlık Hedef ve Aradaki Büyük Fark

Aradan geçen yıllara rağmen ulaşılamayan hedefler, kentin ekonomik potansiyelinin tam anlamıyla sahaya yansıtılamadığını gösteriyor. 25 Mayıs 2013 tarihinde gerçekleştirilen Afyon İli Oda-Borsa İstişare Toplantısı’nda konuşan TOBB Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu, kentin 2023 yılına kadar ihracatını 1 milyar dolara, ihracatçı sayısını ise 500’e çıkarması gerektiğini vurgulamıştı. Dönemin ATSO Başkanı Hüsnü Serteser ise bu dev hedefe beş yıl içinde ulaşılacağının sözünü vermişti. Ancak açıklanan son 2025 verilerine göre 427,7 milyon dolar seviyesinde kalan ihracat, 1 milyar dolarlık hedefin yüzde 42,8’ine denk gelirken, yaklaşık 572 milyon dolarlık bir sapmayı işaret ediyor.

Çevre İller Afyonkarahisar’ı Neden Geride Bıraktı?

Afyonkarahisar’ın ihracat rakamları yukarı yönlü bir ivme izlesede, komşu illerin kaydettiği büyüme oranları dikkat çekici bir ayrışmayı ortaya koyuyor. 2009-2025 döneminde Afyonkarahisar’ın ihracatı yüzde 113,8 oranında artış göstererek yaklaşık 2,14 katına çıkarken, Isparta yüzde 310,9, Uşak yüzde 244,1 ve Kütahya yüzde 211,1 oranında büyüme kaydetti. Sadece bu iller değil, bölgenin diğer güçlü aktörleri olan Denizli ve Eskişehir de Afyonkarahisar’dan çok daha yüksek oranlarda ihracat artış hızına ulaştı.

İhraç Kayıtlı Satışlar Tabloyu Değiştirdi mi?

Ekonomi yönetiminin ve uzmanların dikkate aldığı bir diğer veri grubu olan ihraç kayıtlı satışlar da tablonun genel çerçevesini büyük oranda değiştirmedi. Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanan faaliyet illerine göre ihracat verilerine göre, Afyonkarahisar’ın 2025 yılı Ocak-Aralık dönemini kapsayan 12 aylık ihracatı yüzde 17 oranında artışla 841,4 milyon dolar olarak kayıtlara geçti. Tüm bu verilere rağmen kentin Türkiye genelindeki ilk 30 il sıralamasına girememesi, üretim altyapısı, ürün çeşitliliği ve dış pazarlara entegrasyon süreçlerinin kapsamlı bir şekilde yeniden ele alınması gerektiğini açıkça gösteriyor.